Interview met Ricus Dullaert
Op de eerste vraag welke interventies van het bestuursakkoord de grootste impact hebben op de lerarenopleidingen van de RUG, antwoordt Ricus: “De forse inzet op de regionale alliantie, ingegeven door de lokale context. Gezien onze positie als enige universiteit in de noordelijke regio, is samenwerking met de hbo-partners vanzelfsprekend”, aldus Ricus. “We oriënteren ons op de vraag hoe wij één onderwijsruimte kunnen vormen voor het opleiden van onderwijspersoneel. We hebben diverse pilots gedaan, waaronder het gezamenlijk uitvoeren van 25 EC in de eerstegraads opleidingen wiskunde van RUG en NHL Stenden. We zien dat studenten veel van elkaar leren; dat verhoogt de kwaliteit en zo kunnen we de opleiding samen blijven aanbieden. Zo sorteren we voor op een nauwere samenwerking met hbo-lerarenopleidingen.”
De Noordelijke Educatieve Alliantie zet ook in op samenwerking op andere vlakken, zoals het 100& Samen Opleiden met het scholenveld, het ontwikkelen van gezamenlijke minoren, en het stimuleren van hbo-studenten om een eerstegraads master te behalen via hbo of wo. “Alle ontwikkelingen die voortvloeien uit de vorming van de onderwijsregio’s kunnen we niet alleen trekken. We zoeken dus afstemming op het gebied van organisatie – denk aan stagehandleidingen en terminologie – en buigen ons ook over de vraag of we uiteindelijk gebruik kunnen maken van elkaars instituutsopleiders. In de noordelijke regio moeten we heel ver reizen om de stagescholen te bezoeken dus verkennen we het bundelen van onze krachten op dat punt.”
Een ander effect dat Ricus ziet is de focus op zij-instromers. Hij geeft aan: ”De universitaire lerarenopleidingen bieden van oudsher al veel maatwerk, maar in het verlengde van de projecten van het bestuursakkoord zijn we ons meer op de doelgroep zij-instromers gaan richten. In de Randstad zijn de tekorten groter dus daar doen de lerarenopleidingen dat al langer, maar hier groeien ze ook. Wij kijken dus nu naar de toelatingsprocedures en hoe we studenten uit bredere bachelors naar onze lerarenopleidingen kunnen geleiden. Mensen dus met een andere opleidingsachtergrond, maar ook zij-instromers vanuit het werkveld. We hebben van andere universiteiten kunnen leren hoe zij die processen inrichten, zoals de mooie assessmentprocedure van de Universiteit Twente.”
Het streven van de lerarenopleiding van de RUG is om op elk mogelijk moment de afslag naar het onderwijs mogelijk te maken. Ricus: “Bij de bèta-opleidingen had je voorheen de keuze om na je bachelor een tweejarige educatieve master of een tweejarige researchmaster te doen. Nu kun je tijdens de researchmaster een educatieve track volgen van 30 EC. Daarmee kun je dus in vijf jaar zowel een researchmaster afronden als een eerstegraads lesbevoegdheid halen. We hebben er ook voor gezorgd dat meer bachelors toegang geven tot de minor; vooral voor wiskunde heeft dat goed gewerkt.”
Ook is gewerkt aan de zichtbaarheid van de lerarenopleidingen tijdens de bachelorfase. In verschillende bachelors wordt een keuzevak gegeven waarin studenten zich oriënteren op het voortgezet onderwijs. “Je moet het vuur aanwakkeren door studenten kennis te laten maken met het onderwijs. Daarom bereiden we nu met onze Faculty of Science and Engineering een vak voor dat zich richt op het geven van onderwijs in zowel het vo als in het wo, een combinatie van onderwijs in wetenschappelijke en vo-context. Daarmee verbreed je de oriëntatiemogelijkheden voor studenten.“
De best geleerde les van het bestuursakkoord vindt Ricus dat er als regio wordt gekeken hoe iemand die leraar wil worden uiteindelijk voor de klas terecht kan komen. Ricus: “Het is echt een omslag in denken, in mentaliteit. Het is mooi om te zien hoeveel mensen iets in het onderwijs willen doen, zowel jongeren als mensen op latere leeftijd. Er is geen tekort aan mensen die het onderwijs in willen maar het vraagt veel van de sector om die mensen op een passende plek in het onderwijs te krijgen. Het leert me ook dat we iets te vaak weer een proces inrichten, een route maken en dan denken dat mensen wel komen. Maar om het vuurtje aan te wakkeren zijn veel laagdrempelige kennismakingsactiviteiten nodig. Laat mensen een dag meelopen, studenten een profielwerkstuk begeleiden. We vragen aan zij-instromers ook vaak alles of niets bij het overstappen. Zorg in plaats daarvan dat mensen met een baan een dag per week in een leerwerktraject kunnen. Ook van de scholen vraagt het een verandering in mindset; het beroep iets flexibeler inrichten, de leerkrachten anders of hybride inzetten. Dat ligt niet alleen bij de scholen; wij allen moeten onszelf de vraag stellen of in het huidige systeem die schoolorganisatie nog matcht met de wensen en behoeften van mensen die het onderwijs in willen.”
Dat geldt ook voor de opleidingen. “Bij de RUG willen we mensen op elk moment in hun carrière in staat stellen om de overstap te maken naar het prachtige beroep van onderwijs. De opleiding is niet makkelijk, er wordt veel gevraagd, maar je ontwikkelt je in een half jaar of een jaar zodanig dat je goed voor de klas kunt staan. Daar mogen we als lerarenopleiding trots op zijn.”
Contact
Universiteiten van Nederland
Lange Houtstraat 2
Postbus 13739
2501 ES Den Haag
Regionale allianties lerarenopleidingen